Aksiller Lenf Nodu Diseksiyonu

1. Aksiller Lenf Nodu Diseksiyonu Nedir?

Aksiller diseksiyon, koltuk altı bölgesindeki lenf nodlarının (bezlerinin) gruplar halinde çıkarılması işlemidir. Meme kanseri hücreleri genellikle lenf kanalları yoluyla ilk olarak koltuk altına yayılır. Bu cerrahi, hem mevcut kanserli bezleri temizlemek hem de hastalığın vücuttaki yaygınlığını (evrelemesini) tam olarak anlamak için yapılır.

Aksilla Anatomisi ve Seviyeler

Koltuk altı lenf bezleri, cerrahi pratikte üç seviyeye ayrılır:

Seviye I: Pektoralis minör kasının dışında kalan alt grup.

Seviye II: Pektoralis minör kasının arkasında kalan orta grup.

Seviye III: Kasın iç kısmında, köprücük kemiğine yakın olan üst grup. Standard bir aksiller diseksiyonda genellikle Seviye I ve II’deki bezler (yaklaşık 10-20 adet) çıkarılır.

2. ALND Hangi Durumlarda Gereklidir?

Günümüzde Sentinel Lenf Nodu Biyopsisi (SLNB) sayesinde her hastada koltuk altının tamamı boşaltılmamaktadır. Ancak şu durumlarda ALND halen altın standarttır:

Klinik Olarak Pozitif Lenf Nodları: Ameliyat öncesi yapılan muayene, ultrason veya biyopsi ile koltuk altında kanser yayılımı kesinleşmişse.

Sentinel Lenf Nodu Pozitifliği: SLNB sırasında çıkarılan "nöbetçi" bezlerde yoğun kanser tutulumu saptanması.

İnflamatuar Meme Kanseri: Hastalığın doğası gereği agresif seyrettiği durumlar.

Tedavi Yanıtı: Ameliyat öncesi (neoadjuvan) kemoterapiye rağmen koltuk altındaki lenf bezlerinin küçülmemesi.

Nüks Vakalar: Daha önce tedavi görmüş ancak koltuk altında hastalık tekrarlamış hastalar.

3. Ameliyat Süreci ve Teknik Detaylar

Aksiller diseksiyon, genellikle meme ameliyatı (mastektomi veya meme koruyucu cerrahi) ile aynı kesi üzerinden veya koltuk altında ayrı bir kesi ile yapılır.

Sinirlerin Korunması: Operasyon sırasında kolun duyusunu ve hareketini sağlayan önemli sinirler (Torasikus longus ve Torakodorsal sinirler) titizlikle korunur.

Lenf Yağ Dokusunun Çıkarılması: Lenf bezleri, etraflarındaki yağ dokusuyla birlikte blok halinde çıkarılır.

Dren Yerleştirilmesi: Bölgede sıvı birikmesini (seroma) önlemek için ameliyat sonunda bölgeye mutlaka bir "dren" (vakumlu tahliye borusu) yerleştirilir.

4. ALND Sonrası İyileşme ve Komplikasyon Yönetimi

Aksiller diseksiyon, büyük bir cerrahi işlem olduğu için iyileşme süreci titizlik gerektirir.

Olası Yan Etkiler ve Riskler

Lenfödem (Kol Şişmesi): En önemli risktir. Lenf yollarının kesilmesine bağlı olarak kolda sıvı birikmesidir. Görülme oranı %15-25 civarındadır.

Duyu Kaybı: Kolun iç kısmında ve koltuk altında geçici veya kalıcı uyuşukluk hissi normal kabul edilir.

Seroma: Dren çekildikten sonra bölgede sıvı toplanmasıdır; enjektörle boşaltılması gerekebilir.

Omuz Kısıtlılığı: Cerrahinin yarattığı gerginlik nedeniyle kol hareketlerinde geçici azalma.

5. Lenfödemden Korunma Rehberi

ALND ameliyatı olan hastaların ömür boyu dikkat etmesi gereken bazı altın kurallar vardır:

Enjeksiyon ve Tansiyon: Ameliyatlı koldan iğne yaptırılmamalı ve tansiyon ölçtürülmemelidir.

Yaralanmalardan Kaçınma: Kesik, yanık veya böcek sokmalarına karşı kol korunmalıdır (bahçe işlerinde eldiven kullanımı gibi).

Ağır Kaldırma: O kol ile ani ve çok ağır yükler taşınmamalıdır.

Cilt Bakımı: Kol nemli tutulmalı, aşırı güneş sıcağından korunmalıdır.

6. Modern Yaklaşımlar: Aksiller Tersine Haritalama (ARM)

Son yıllarda lenfödem riskini azaltmak için geliştirilen "Aksiller Reverse Mapping" tekniği ile, sadece memeden gelen lenf kanalları çıkarılırken, koldan gelen lenf kanalları boyanarak korunmaya çalışılmaktadır. Bu, modern meme cerrahisinin hastaya sunduğu ileri düzey bir konfordur.

7. Sık Sorulan Sorular (SEO - FAQ)

Koltuk altı lenf bezlerim alındığında bağışıklık sistemim çöker mi?

Hayır. Vücudumuzda binlerce lenf nodu bulunur. Koltuk altındaki bir grubun alınması genel bağışıklık sisteminizi zayıflatmaz; sadece o kolun lenf drenaj kapasitesini etkiler.

Dren ne zaman çıkarılır?

Dren, günlük gelen sıvı miktarı belirli bir seviyenin (genellikle 20-30 cc) altına düştüğünde çıkarılır. Bu süre genellikle 7 ila 14 gün arasındadır.

Fizik tedaviye ne zaman başlamalıyım?

Ameliyattan 2-3 gün sonra basit parmak ve bilek hareketlerine, 1 hafta sonra ise omuz egzersizlerine doktorunuzun onayıyla başlayabilirsiniz.

Koltuk altı diseksiyonu sonrası kemoterapi şart mı?

Lenf nodu tutulumu olması, hastalığın sistemik bir tedaviye (kemoterapi) ihtiyaç duyma olasılığını artırır. Ancak kesin karar, patoloji raporundaki moleküler alt tiplere göre onkoloji konseyi tarafından verilir.

Sonuç: Tedavide Tam Kontrol

Aksiller Lenf Nodu Diseksiyonu, meme kanseri cerrahisinin daha kapsamlı bir aşaması olsa da, doğru teknik ve uzman ellerde yapıldığında hastalığın kontrol altına alınmasında en güçlü araçtır. Ameliyat sonrası düzenli takip ve lenfödem önlemleriyle hastalar kaliteli ve sağlıklı bir yaşam sürebilmektedir.

Tedavi süreciniz ve koltuk altı cerrahisinin detayları hakkında en doğru bilgiyi cerrahınızla görüşerek alabilirsiniz.