Meme Koruyucu Cerrahi Teknikleri

1. Meme Koruyucu Cerrahi Nedir? Temel Felsefe

Meme koruyucu cerrahinin temel amacı, hastalarda mastektomiye bağlı oluşabilecek fiziksel ve psikolojik travmayı önlemektir. Yapılan uzun süreli klinik çalışmalar, uygun hastalarda MKC ve ardından uygulanan radyoterapi kombinasyonunun, memenin tamamının alınmasıyla (sağkalım açısından) tamamen aynı sonuçları verdiğini kanıtlamıştır.

Modern Cerrahide "Negatif Sınır" Kavramı

Bu cerrahide en kritik nokta, tümörün etrafında hiçbir kanser hücresi kalmayacak şekilde "temiz cerrahi sınır" ile çıkarılmasıdır. Cerrah, operasyon sırasında çıkarılan dokunun sınırlarını boyar ve patolojik incelemeye gönderir. Eğer sınırlarda tümör izine rastlanmazsa, operasyon onkolojik açıdan başarılı kabul edilir.

2. Meme Koruyucu Cerrahi İçin Uygun Adaylar Kimlerdir?

Her hasta meme koruyucu cerrahi için uygun olmayabilir. Karar verme sürecinde şu kriterler göz önünde bulundurulur:

Tümör Boyutu ve Meme Oranı: Küçük bir memede büyük bir tümör MKC ile çıkarıldığında ciddi şekil bozukluğu oluşabilir. Bu durumda ya onkoplastik teknikler kullanılır ya da mastektomi düşünülür.

Tek Odaklı Tümörler: Kanserin memenin sadece bir bölgesinde sınırlı olması gerekir.

Radyoterapi Alabilme Durumu: MKC sonrası radyoterapi zorunludur. Bu nedenle gebelik gibi radyoterapinin sakıncalı olduğu durumlarda MKC tercih edilmeyebilir.

Hasta Tercihi: Hastanın kendi beden imajını koruma isteği kararda belirleyicidir.

3. Uygulanan Temel Cerrahi Teknikler

Meme koruyucu cerrahi, tümörün yerleşimi ve büyüklüğüne göre farklı teknik alt dallara ayrılır:

A. Lumpektomi (Kitle Çıkarılması)

Sadece tümörün ve etrafındaki yaklaşık 1-2 cm'lik sağlam dokunun çıkarılmasıdır. En yaygın kullanılan tekniktir.

B. Kadranektomi

Memenin anatomik olarak dört kadranından (bölgesinden) birinin, üzerindeki deri ve altındaki kas kılıfı ile birlikte tamamen çıkarılmasıdır. Daha geniş bir doku kaybı söz konusudur.

C. Onkoplastik Meme Cerrahisi Teknikleri

Büyük tümörlerde doku çıkarıldıktan sonra oluşan boşluğun, memenin kendi dokusuyla (volüm deplasmanı) veya komşu dokularla doldurulmasıdır. Bu sayede meme küçültme ameliyatına benzer bir estetik görünüm elde edilir.

4. Operasyon Öncesi İşaretleme Yöntemleri

Bazı meme tümörleri elle hissedilemeyecek kadar küçüktür. Bu durumlarda cerrahın tümörü bulabilmesi için radyolojik işaretleme yöntemleri kullanılır:

Tel ile İşaretleme: Radyolog, ameliyat öncesi ultrason veya mamografi eşliğinde tümörün içine ince bir tel yerleştirir. Cerrah bu teli takip ederek tümöre ulaşır.

ROLL (Radyoaktif İyotlu Tohum): Tümör bölgesine düşük doz radyoaktif madde enjekte edilir. Cerrah ameliyatta "gamma probe" denilen bir cihazla bu sinyali takip ederek kitleyi bulur.

Manyetik İşaretleyiciler (Magseed): Tel yerine kullanılan, hastanın konforunu artıran modern bir yöntemdir.

5. Koltuk Altı Cerrahisi ile Kombinasyon

Meme koruyucu cerrahi neredeyse her zaman koltuk altı lenf bezlerinin değerlendirilmesi ile birlikte yapılır.

Sentinel Lenf Nodu Biyopsisi (SLNB): Memeden çıkan ilk lenf bezinin bulunup incelenmesidir. Eğer temizse, hasta gereksiz bir koltuk altı temizliğinden (diseksiyon) kurtulur.

Fonksiyonel Koruma: Bu yaklaşım sayesinde kolda şişme (lenfödem), uyuşukluk ve hareket kısıtlılığı gibi komplikasyonların önüne geçilir.

6. Meme Koruyucu Cerrahinin Avantajları ve Dezavantajları

Avantajlar:

Beden Bütünlüğünün Korunması: Hastanın kadınlık simgesi olan organını kaybetmemesi psikolojik iyileşmeyi hızlandırır.

Daha Kısa İyileşme Süresi: Mastektomiye oranla daha küçük bir cerrahi alandır.

Düşük Komplikasyon Riski: Enfeksiyon ve kanama riski daha azdır.

Dezavantajlar:

Zorunlu Radyoterapi: Ameliyat sonrası yaklaşık 4-6 hafta süren ışın tedavisi gerektirir.

Nüks Riski Takibi: Memenin yerinde duruyor olması, düzenli ve titiz bir radyolojik takip gerektirir.

7. Ameliyat Sonrası Süreç ve İyileşme

MKC sonrası iyileşme süreci genellikle hızlı ve konforludur.

Hastanede Yatış: Çoğu zaman hasta aynı gün veya 1 gece yatıştan sonra taburcu edilir.

Ağrı Yönetimi: Basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilen hafif bir sızlama hissi normaldir.

Dren Kullanımı: Genellikle MKC'de dren (sıvı tahliye hortumu) gerekmez, ancak koltuk altı diseksiyonu yapıldıysa takılabilir.

Egzersiz: Ameliyattan 2-3 gün sonra hafif kol egzersizlerine başlanması, eklem sertliğini önlemek için önerilir.

8. Sık Sorulan Sorular (SEO - FAQ)

Meme koruyucu cerrahi sonrası kanser tekrarlar mı?

Tümör temiz sınırlarla çıkarıldıysa ve üzerine radyoterapi uygulandıysa, nüks riski mastektomi ile benzerdir. Ancak düzenli kontroller (Mamografi/USG) asla aksatılmamalıdır.

Ameliyattan sonra mememde şekil bozukluğu olur mu?

Eğer tümör memeye oranla çok büyük değilse veya onkoplastik teknikler kullanıldıysa, estetik sonuçlar genellikle mükemmeldir. Bazı durumlarda diğer memeye de "simetri ameliyatı" yapılarak her iki memenin eşit görünmesi sağlanabilir.

Radyoterapi almazsam ne olur?

Meme koruyucu cerrahiden sonra radyoterapi almamak, aynı memede kanserin tekrarlama riskini ciddi oranda artırır. Bu nedenle MKC, radyoterapi ile ayrılmaz bir ikilidir.

Dikiş izi çok belli olur mu?

Cerrahlar genellikle kesiyi meme başı etrafındaki koyu dokuya veya meme altı çizgisine gizlerler. Kullanılan estetik dikişler ve modern yara bakım ürünleri sayesinde izler 6-12 ay içinde neredeyse belirsiz hale gelir.

Sonuç: Karar Verme Sürecinde Doktorun Rolü

Meme koruyucu cerrahi, hastanın hayat kalitesini ön planda tutan bir yaklaşımdır. Ancak en doğru yöntem, her hastanın kendi biyolojik özelliklerine, tümör tipine ve sosyal şartlarına göre cerrahı ile birlikte vereceği karardır.

Meme sağlığınız hakkında daha detaylı bilgi almak veya cerrahi seçeneklerinizi değerlendirmek için uzman bir meme cerrahına başvurunuz.